Aikido Journal Home » Interviews » Συνέντευξη με τον Κατσουγιούκι Κόντο Aiki News Japan

Συνέντευξη με τον Κατσουγιούκι Κόντο

Available Languages:

του Stanley Pranin

Aiki News #80 (April 1989)

Μετάφραση: Γρηγόρης Α. Μηλιαρέσης (Grigoris A. Miliaresis)

Θα μπορούσατε να μας πείτε τι τεχνικές υπάρχουν στο Ντάιτο-ρίου

Οι πρώτες τεχνικές στις οποίες ασκούμαστε είναι ομαδοποιημένες υπό την ονομασία Χιντέν Μοκουρόκου. Υπάρχουν πέντε ομάδες τεχνικών (ίκατζο έως γκόκατζο) ή ένα σύνολο 118 ξεχωριστών τεχνικών. Το γκόκατζο περιλαμβάνει τα τάσουντορι (τεχνικές εναντίον ομαδικών επιθέσεων), τάτσιντορι (όρθιες τεχνικές), τζόντορι, κάσαντορι (τεχνικές για να ρίχνει κανείς κάποιον υπό βροχή ενώ κρατάει ομπρέλα αλλά χωρίς να βρέχεται), εμόνοντορι (τεχνικές σύλληψης) και άλλες όλες εκ των οποίων διδάσκονταν και τα παλιά χρόνια. Η επόμενη σειρά είναι τα αϊκί νο τζούτσου τα οποία ακολουθεί το Χιντέν Όγκι, το Χιόγκι, μετά το καϊσάκου σοντέν και τελικά οι τεχνικές κάιντεν.

Θα μπορούσατε να μας δώσετε κάποιες πληροφορίες για το παρελθόν του Δασκάλου Τοκιμούνε Τακέντα, του νυν διευθυντή της σχολής του Ντάιτο-ρίου ο οποίος αυτή τη στιγμή κατοικεί στο Αμπασίρι του Χοκάιντο;

Ο διευθυντής της σχολής γεννήθηκε στις 7 Οκτωβρίου του 1916. Μεγάλωσε σε ένα πολύ αυστηρό περιβάλλον το οποίο μπορεί καλύτερα να περιγραφεί ως προετοιμασία για τη διαδοχή του πατέρα του, του Δασκάλου Σοκάκου. Σε αυτό συνέβαλε το ότι πέρασε τα παιδικά του χρόνια στο χωριό Σιρατάκι [στο Χοκάιντο] όπου το χειμώνα κάνει πάρα πολύ κρύο. Η εκπαίδευσή του ήταν αρχικά το να χτυπάει με ένα ξύλινο ξίφος μια συστάδα δέντρων στο βουνό. Τις ημέρες που χιόνιζε, στην καρδιά του χειμώνα, και με τη θερμοκρασία στο μείον 20 ο Δάσκαλος Σοκάκου κλείδωνε έξω τον Δάσκαλο Τοκιμούνε δίνοντάς του μόνο ένα πριόνι –γεγονός το οποίο είμαι σίγουρος ότι θα στενοχωρούσε πολύ τη μητέρα του. Λόγω του τρομερού κρύου, ο Δάσκαλος Τοκιμούνε δεν μπορούσε παρά να κινηθεί και βεβαίως έκοβε ξύλα με το πριόνι που είχε –αν δεν το έκανε θα πέθαινε από το κρύο. Με την εργασία αυτή κατάφερνε να ζεσταθεί και ταυτόχρονα γύμναζε τα χέρια, τα πόδια και τους γοφούς του. Ο Δάσκαλος Σοκάκου τον έβαζε να το κάνει αυτό για πολλά χρόνια, ήταν πολύ αυστηρός πατέρας. Τα χρόνια εκείνα χρησιμοποιούσαν για το ξεφλούδισμα του ρυζιού ένα εργαλείο το οποίο έμοιαζε με μεγάλο νουντσάκου και ο Δάσκαλος Σοκάκου τον έβαζε να χρησιμοποιεί το εργαλείο αυτό. Ήταν μια εργασία την οποία δεν μπορούσε να αμελήσει καθώς τα αποτελέσματά της θα φαίνονταν αμέσως. Από τέτοια εκπαίδευση πέρασε ως παιδί ο Δάσκαλος Τοκιμούνε.

Όταν έφτασε στην ηλικία των 15 ετών, ήταν ήδη επιδέξιος στις πολεμικές τέχνες. Υπάρχει μια ιστορία που λεει ότι ο Δάσκαλος Σοκάκου είχε πει στον Δάσκαλο Τοκιμούνε ότι δεν υπήρχε κανείς εκείνη την εποχή που να μπορεί να τον νικήσει. Από τους γιους του Δασκάλου Σοκάκου και από την ανιψιά του στο Σαπόρο, είχα ακούσει ότι η άσκηση στην οποία υπέβαλλε τον 15χρονο Δάσκαλο Τοκιμούνε έμοιαζε μεγαλύτερη από οτιδήποτε θα μπορούσε να αντέξει οποιοσδήποτε άλλος μαθητής του. Ο Δάσκαλος Τοκιμούνε ασκήθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο προκειμένου να γίνει επικεφαλής της τέχνης.

Ο Δάσκαλος Σοκάκου ταξίδευε συχνά για να ασκείται και άφηνε πίσω τη γυναίκα και τα παιδιά του. Έχω λοιπόν την εντύπωση ότι θα πρέπει να δυσκολεύονταν πολύ να συντηρηθούν. Ο Δάσκαλος Τοκιμούνε μεγάλωσε κάτω από τέτοιες συνθήκες και έφυγε από το Σιρατάκι έχοντας πολλές εμπειρίες πριν γίνει αστυνομικός και όταν κατετάγη στην αστυνομία, ξεχώρισε λόγω των τεχνικών του Ντάιτο-ρίου. Μετά τον γάμο του άρχισε να συμμετέχει στη διοίκηση μιας μεγάλης αλιευτικής εταιρείας ο οποία λεγόταν Αλιευτική Γιαμάντα. Το 1953, και λόγω μεγάλης ζήτησης εκ μέρους υποστηρικτών του στο Αμπασίρι, ένα μέρος των αποθηκών της Αλιευτικής Γιαμάντα μετατράπηκε σε προσωρινό ντότζο και έτσι έγινε ο πρόγονος του σημερινού Ντάιτοκαν. Το σημερινό ντότζο Ντάιτοκαν χτίστηκε αργότερα, το 1956.

Ο Δάσκαλος Τοκιμούνε ποτέ δεν έχασε τις προπονήσεις που γίνονταν νωρίς το πρωί –από εκείνα ακόμα τα χρόνια. Αν και σήμερα είναι 73 ετών, το μέγεθος των καρπών του είναι διπλάσιο από αυτό ενός συνηθισμένου ανθρώπου. Είναι ένας πραγματικά ήπιος άνθρωπος ο οποίος παραχωρεί τη θέση του και επαινεί τους άλλους. Όταν περιγράφει άλλους προχωρημένους μαθητές του Δασκάλου Σοκάκου λεει ότι ο τάδε είναι τεχνικά ο καλύτερος δάσκαλος της χώρας ή ότι ο δείνα έχει τον καλύτερο χαρακτήρα στη χώρα. Ποτέ δεν κριτικάρει τους άλλους. Πάνε σχεδόν 30 χρόνια από τότε που άρχισα να ασκούμαι υπό τον Δάσκαλο Τοκιμούνε όμως υπάρχει ανάμεσά μας μια τεράστια απόσταση σε θέματα πραγματικών ικανοτήτων. Αν και ποτέ δεν γνώρισα απευθείας τον Δάσκαλο Σοκάκου, πιστεύω ότι ο Δάσκαλος Τοκιμούνε δεν είναι καθόλου υποδεέστερός του σε θέματα χαρακτήρα ή τεχνικών ικανοτήτων.

Πώς έγινε η διαδοχή του Δασκάλου Σοκάκου Τακέντα από τον Δάσκαλο Τοκιμούνε;

Πιστεύω ότι το να διαδεχθεί τον πατέρα του ήταν κάτι φυσικό, παρά το ότι ήταν ο τρίτος γιος του Σοκάκου Τακέντα. Ο Δάσκαλος Σοκάκου είχε δημιουργήσει ένα ξεχωριστό οικογενειακό μητρώο [μετά τον δεύτερο γάμο του] και είχε καταχωρίσει τον Δάσκαλο Τοκιμούνε ως πρώτο του γιο. Συνεπώς, τον διαδέχθηκε στον οίκο των Τακέντα σαν πρώτος του γιος. Παραδοσιακά, στο Ντάιτο-ρίου η διαδοχή στη θέση του διευθυντή της σχολής γίνεται βάσει των σχέσεων αίματος. Για τον λόγο αυτό, ο Δάσκαλος Τοκιμούνε εκπαιδεύτηκε από παιδί από τον Δάσκαλο Σοκάκου για να γίνει ο διευθυντής και τον διαδέχθηκε το 1943, όταν πέθανε ο Δάσκαλος Σοκάκου.

Καθώς υπάρχουν διάφορα ονόματα τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί σε σχέση με το Ντάιτο-ρίου, νομίζω ότι υπάρχει κάποια σύγχυση. Για παράδειγμα, βλέπει κανείς όρους όπως Ντάιτο-ρίου Αϊκί Τζουτζούτσου, Ντάιτο-ρίου Τζουτζούτσου, Αϊκιτζούτσου, Αϊκί Τζουτζούτσου, Αϊκί Μπούντο κλπ. Θα μπορούσατε να μας ξεκαθαρίσετε τη χρήση των όρων αυτών;

Κατανοώ ότι κάποιοι χρησιμοποιούν τους όρους Αϊκιτζούτσου, Αϊκί Τζουτζούτσου ή Αϊκί Μπούντο στα ντότζο τους. Όμως κανένας από αυτούς δεν έχει σχέση με το Ντάιτο-ρίου. Όλες οι σχολές του Ντάιτο-ρίου που είναι αναγνωρισμένες από τον διευθυντή μπορούν να ελεγχθούν από αυτόν. Έχουμε και συνεχίζουμε να χρησιμοποιούμε τις ονομασίες Ντάιτο-ρίου Τζουτζούτσου και Ντάιτο-ρίου Αϊκί Τζουτζούτσου ξεχωριστά, αναλόγως με τις τεχνικές οι οποίες διδάσκονται. Ο τωρινός διευθυντής, ο Δάσκαλος Τοκιμούνε Τακέντα ονομάζει την τέχνη Ντάιτο-ρίου Αϊκί Μπούντο επειδή το Ντάιτο-ρίου είναι μια σύνθετη τέχνη και θα πρέπει να εξασκείται σαν “Ντο”, σαν “Δρόμος”.

Και σχετικά με τις διαφορές μεταξύ Αϊκιτζούτσου και Αϊκί Τζουτζούτσου;

Το Ντάιτο-ρίου Αϊκί Τζουτζούτσου περιλαμβάνει το Αϊκί νο Τζούτσου (Αϊκιτζούτσου). Όπως ανέφερα πρωτύτερα, οι τεχνικές Αϊκί νο Τζούτσου είναι υπέροχες και αντιπροσωπευτικές της σχολής Ντάιτο-ρίου.

Σε μερικά περιοδικά πολεμικών τεχνών που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ, βλέπει κανείς τις ονομασίες Αϊκιτζούτσου ή Αϊκί Τζουτζούτσου. Οι αναγνώστες των περιοδικών αυτών αποκτούν την εντύπωση ότι το Αϊκιτζούτσου ή το Αϊκί Τζουτζούτσου είναι το ίδιο με το Ντάιτο-ρίου Αϊκί Τζουτζούτσου. Θα θέλατε να εξηγήσετε τη διαφορά για τους ξένους αναγνώστες μας;

Πιστεύω ότι τα παραπάνω αποτελούν απόδειξη ότι η πραγματική αξία του Ντάιτο-ρίου έχει αναγνωριστεί. Ό,τι όνομα και αν χρησιμοποιούν, αν ανατρέξει κανείς στην ιστορία τους πιστεύω ότι θα φτάσει στον Δάσκαλο Σοκάκου Τακέντα και στο Ντάιτο-ρίου. Παρ’ όλα αυτά δεν νομίζω ότι η τέχνη τους είναι Ντάιτο-ρίου. Οι απόγονοι του Ντάιτο-ρίου έχουν το όνομα Ντάιτο-ρίου Αϊκί Τζουτζούτσου ή Ντάιτο-ρίου Αϊκί Μπούντο και αναγνωρίζονται από τον διευθυντή της σχολής τον Δάσκαλο Τοκιμούνε Τακέντα.

Δάσκαλε, έχετε ένα μοναδικό σύστημα διδασκαλίας. Οι περισσότεροι από τους εργαζόμενους στην εταιρεία σας ασκούνται στο Ντάιτο-ρίου και το ντότζο σας βρίσκεται επίσης στον ίδιο χώρο. Πώς προέκυψε το σύστημα αυτό;

“Το μπούντο και η ζωή είναι ένα και το αυτό” –αυτό είναι το σύνθημά μου. Αν και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα ανθρώπινα όντα είναι ένας συνδυασμός σώματος και πνεύματος, ο άνθρωπος πρέπει να τρέφεται και με την πνευματική έννοια με τον ίδιο τρόπο που τα μωρά τρέφονται από τους γονείς τους με γάλα για να μεγαλώσουν. Μπορείς να πεις αν κάποιος είναι λεπτός ή παχύς σωματικά, όμως πνευματικά δεν μπορείς απλώς βλέποντας τον να πεις το ίδιο [το επίπεδο της εξέλιξής του]. Πιστεύω ότι μέσω της εξάσκησης μπορείς να καταλάβεις το πνευματικό επίπεδο κάποιου απλώς και μόνο κοιτάζοντάς τον. Σωματικά μιλώντας, είναι καλύτερο να είναι κανείς ελαφρύς παρά υπέρβαρος όμως ως προς το πνεύμα, είναι καλύτερα να είναι κανείς παχύς παρά αδύνατος. Για να το πούμε απλά, ας υποθέσουμε ότι έχουμε εδώ μπροστά μας έναν άνθρωπο και ένα ζώο. Οι χαρακτήρες για το “ανθρώπινο ον” (νινγκέρι) σημαίνουν “κάτι ανάμεσα σε ζώο και ανθρώπινο ον”. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι δεν είναι ούτε ζώα ούτε ανθρώπινα όντα. Όταν μιλάμε για το πνευματικό επίπεδο κάποιου, χρησιμοποιούμε τον όρο τζινκάκου (χαρακτήρας ή προσωπικότητα). Συνεπώς, όσο ψηλότερο είναι το πνευματικό επίπεδο κάποιου, τόσο πιο κοντά βρίσκεται στο να γίνει ανθρώπινο ον. Εκείνοι που έχουν φτάσει στο επίπεδο του να γίνουν χίτο (άνθρωπος, άτομο) και στο οποίο ο άνθρωπος γίνεται άξιος του ονόματός του, λέγονται “δάσκαλοι” (τατσουτζίν). Είναι άνθρωποι που έχουν αφυπνιστεί πνευματικά. Από την άλλη μεριά, όσο χαμηλότερο είναι το πνευματικό επίπεδο κάποιου, τόσο πλησιάζει στο να γίνει ζώο –μ’ άλλα λόγια, τείνει να συμπεριφέρεται με έναν βάρβαρο τρόπο καθώς είναι ανίκανος να ασκήσει αυτοέλεγχο. Έτσι, αν για παράδειγμα συγκρίνουμε την εκπαίδευση στις πολεμικές τέχνες με την ορειβασία, μπορούμε να πούμε ότι και τα δύο είναι σημεία εκκίνησης για να ανέβει κανείς στο βουνό. Υπάρχουν και άλλα σημεία εκκίνησης, όπως η τελετή του τσαγιού, η ανθοδετική και άλλες πολεμικές τέχνες. Όλα περιλαμβάνουν εκπαίδευση του πνεύματος προκειμένου να φτάσει κανείς στην κορυφή του βουνού, δηλαδή να επιτύχει την πνευματική αφύπνιση ανεξάρτητα από το σημείο αναχώρησης. Στις πολεμικές τέχνες χρησιμοποιούμε τεχνικές πνευματικής αφύπνισης όμως αν κάποιος αρκείται στο να εκπαιδεύει το πνεύμα του θα πρέπει να ξέρει ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι να εξασκηθεί. Στις πολεμικές τέχνες το να είναι κανείς δυνατός είναι μια απόλυτη προϋπόθεση. Νομίζω ότι είναι σημαντικό να είναι δυνατός και ταυτόχρονα να αναπτύσσει τον εαυτό του πνευματικά.

Με την έννοια αυτή, πιστεύω ότι μπορούμε να αποκαλούμε το ντότζο το παρασκήνιο της ζωής. Είναι ένα μέρος στο οποίο κανείς μπορεί να κλέψει τα καλά στοιχεία των παλιότερων και των νεότερών του και επίσης μπορεί να επαναλάβει κάτι ξανά και ξανά ακόμα και στην περίπτωση που θα κάνει λάθος.

Το επόμενο που θα αναφέρω είναι ότι κανείς μπορεί να συνειδητοποιήσει τα αποτελέσματα της εξάσκησής του. Δεν πιστεύω ότι υπάρχει πιθανότητα να χρησιμοποιήσει κανείς τις πολεμικές τεχνικές στον πραγματικό κόσμο. Στην Ιαπωνία έχουμε την καλύτερη αστυνομία του κόσμου –συνεπώς το μόνο κομμάτι της εκπαίδευσής μας που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στον πραγματικό κόσμο είναι το πνευματικό. Μ’ άλλα λόγια, το σπίτι, το σχολείο και οι δουλειές μας είναι τα μόνο μέρη στην κοινωνία στα οποία συνειδητοποιούμε τη πραγματική αξία της εξάσκησης στις πολεμικές τέχνες. Ο πραγματικός κόσμος είναι το μέρος στο οποίο μπορεί κανείς στ’ αλήθεια να ασκηθεί στις πολεμικές τέχνες. Επίσης, στην κοινωνία είναι που πραγματικά ασχολούμαστε με την άσκηση στις πολεμικές τέχνες –το ντότζο είναι το παρασκήνιο και η ζωή είναι η σκηνή στην οποία συνειδητοποιούμε την πραγματική αξία των πολεμικών τεχνών. Η άσκηση στις πολεμικές τέχνες είναι άχρηστη αν δεν κατανοεί κανείς την πραγματική τους αξία. Αυτός είναι ο λόγος που έχω υιοθετήσει το σύνθημα, “Το μπούντο και η ζωή είναι ένα και το αυτό”.

Είναι πολύ άβολο το να το λεει κάποιος τόσο νέος και άπειρος όπως είμαι εγώ, όμως το 1982 επεξέτεινα την ατομική μου επιχείρηση μου σε εταιρεία προκειμένου να συνειδητοποιήσω τα πραγματικά αποτελέσματα της άσκησής μου στις πολεμικές τέχνες και επίσης για να ασκηθώ στον πραγματικό κόσμο δια της δουλειάς μου. Για να ιδρύσω τη συγκεκριμένη εταιρεία, μάζεψα από τους μαθητές μου εκείνους που συμμερίζονταν τις ιδέες μου καθώς και εκείνους που θεωρούσα κατάλληλους. Με τον στόχο αυτό στον νου, φτιάξαμε το ντότζο στο ίδιο κτήριο προκειμένου να το ενοποιήσουμε με την εταιρεία. Συνεπώς δε διαχωρίζουμε τη δουλειά για την εταιρεία και την άσκηση στις πολεμικές τέχνες. Αυτός είναι ο τρόπος μας να κάνουμε ότι κάνουμε βασισμένοι στο σύνθημα, “Το μπούντο και η ζωή είναι ένα και το αυτό”.

(The full article is available for subscribers.)

Subscription Required

To read this article in its entirety please login below or if you are not a subscriber click here to subscribe.

Username:
Password:
Remember my login information.